Wat is een coöperatie?

De coöperatie als ondernemingsvorm staat al een tijdje flink in de belangstelling. Er zijn in Nederland ongeveer 8.000 coöperaties ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en dat aantal is groeiende. De Nederlandse coöperaties hebben samen ruim 25 miljoen lidmaatschappen. De gemiddelde inwoner van Nederland is dus bij minstens één coöperatie lid. Vaak is dat een coöperatieve zorgverzekeraar, in toenemende mate ook een andere coöperatief verband zoals een energiecoöperatie. Verder zijn in steeds meer economische sectoren coöperaties van ondernemers actief. Coöperaties zijn overal, en zijn goed voor achttien procent van ons Bruto Binnenlands Product.

Geen gewoon bedrijf

Een coöperatie is geen gewoon bedrijf. Het is een vereniging mét een bedrijf. De activiteiten van dat bedrijf voorzien in 'bepaalde stoffelijke behoeften' van de leden. Welke dat zijn, dat is vastgelegd in de statuten van de coöperatie. In het algemeen gaat het om bedrijfsmatige activiteiten die de leden niet, niet renderend genoeg of niet goedkoop genoeg zelf kunnen uitvoeren. Door deze activiteiten bij de coöperatie te leggen worden schaalvoordelen gerealiseerd waardoor de leden economisch voordeel genieten of worden ontzorgd in hun eigen activiteiten en daarmee kosten besparen. Bijvoorbeeld bij de inkoop van productiemiddelen of bedrijfsbenodigdheden, bij het transport en de verwerking van halffabricaten tot eindproducten en de vermarkting en afzet hiervan. Maar het kan bijvoorbeeld ook gaan om zelfstandige ondernemers die bij bepaalde opdrachten onder één naam hun diensten aanbieden of die bepaalde werkzaamheden uitbesteden aan hun gezamenlijke coöperatieve onderneming.

Anders dan bij andere ondernemingsvormen gaat het bij een coöperatie nooit om het genereren van zo veel mogelijk winst. Het gaat een coöperatie primair om het voorzien in stoffelijke belangen van de leden. Dát staat voorop. Altijd. De leden bepalen op democratische wijze wat de coöperatie voor ze moet doen om deze meerwaarde te realiseren. Zij sluiten ook een overeenkomst met de coöperatie over het leveren aan of kopen van producten of diensten van de coöperatie. Het coöperatieve bedrijf moet economische continuïteit hebben, en dus winstgevend zijn. Winst maken is daarmee voor coöperaties een middel, geen doel.

Geen gewoon bedrijf dus, een coöperatie. Iets voor u? Meer van weten? NCR is hét kennis-, voorlichtings- en adviesplatform voor coöperatief ondernemerschap in Nederland. Op deze website vindt u het antwoord op vragen die wij zoal krijgen over coöperatief ondernemerschap. Ook hebben we een handzaam boekje Coöperatief ondernemen; van jou, voor jou gemaakt waarin de hoofdlijnen zijn uitgelegd.

Verder kunt u met de ‘Coöperatie Check’ nagaan of de coöperatievorm écht past bij uw plannen. Komt u er niet uit of zit het antwoord op uw vraag er niet tussen? Neem dan contact met ons op en stel uw vraag. Wij proberen die direct te beantwoorden of maken een afspraak om er met een coöperatie-adviseur verder over te praten (advies en begeleiding tegen betaling). Ook kunt u zich aanmelden voor een van onze maandelijkse spreekuren.