Lees verder
Dinsdag 15 december 2020 heeft de ledenraad van Zuivelcoöperatie FrieslandCampina U.A. ingestemd met een aantal wijzigingen in de coöperatieve governance. Daarnaast heeft de ledenraad richting gegeven aan de ontwikkeling van een toekomstbestendig ledenfinancieringssysteem. Ook werd de ledenraad bijgepraat over de versnelling van de transformatie die de onderneming onlangs heeft aangekondigd.

Wijzigingen in coöperatieve governance

De ledenraad heeft met ruime meerderheid ingestemd met een aantal wijzigingen in de coöperatieve governance. Deze aanpassingen zijn er op gericht de leden en districtsraadsleden nog meer bij de besluitvorming te betrekken en daarmee het draagvlak ervan te vergroten. Om de slagvaardigheid en wendbaarheid van de coöperatie verder te verbeteren, wordt het aantal districten teruggebracht van 21 naar 14. In lijn daarmee wordt het aantal ledenraadsleden door middel van een overgangsregeling teruggebracht van 210 naar 140 leden. Daarnaast worden er binnen de ledenraad vier clusters gevormd om gericht mee te denken en als klankbord te fungeren: een cluster ‘dagelijks bestuur’, ‘waarde voor ons’, ‘zorg voor dier en natuur’ en ‘ledenbetrokkenheid en ledenbinding’. In elk cluster zullen enkele districtsraadsleden uit elk district plaatsnemen.

Constructieve dialoog

Frans Keurentjes, voorzitter Zuivelcoöperatie FrieslandCampina U.A., over de wijzigingen in de coöperatieve governance: “De governance van de coöperatie is van ons allemaal. We willen leden en districtsraadsleden daarom eerder en intensiever bij de besluitvorming betrekken en daarmee het draagvlak voor besluitvorming binnen de coöperatie vergroten. De aanpassingen in de governance zijn de uitkomst van een zorgvuldige en constructieve dialoog tussen leden, districtsraadsleden en het coöperatiebestuur die we in 2019 zijn gestart. De grote betrokkenheid waarmee over de governance in alle geledingen van de coöperatie is meegedacht, geeft mij het volste vertrouwen dat we met de juiste dingen bezig zijn. Samen geven we op deze manier vorm en inhoud aan de governance van onze coöperatie.”

De wijzigingen in de statuten zullen in juni 2021 van kracht worden. De tussenliggende periode zal worden gebruikt om de invoering van de gewijzigde governance op een zorgvuldige manier voor te bereiden.

Toekomstbestendig ledenfinancieringssysteem

In 2019 is vastgesteld dat er moet worden nagedacht over een nieuw, toekomstbestendig ledenfinancieringssysteem. Dit omdat het huidige systeem dat ten tijde van de fusie in 2008 is opgezet niet meer volledig beantwoordt aan de vereisten van deze tijd. Het bestuur en de ledenraad zijn zich ervan bewust dat ledenfinanciering een belangrijk onderwerp is voor de leden en heeft hen dan ook vroegtijdig en intensief betrokken bij de dilemma’s, uitgangspunten en mogelijke oplossingsrichtingen voor het nieuwe ledenfinancieringssysteem.

Dilemma’s

Er zijn drie dilemma’s die bij de ontwikkeling van een nieuw ledenfinancieringssysteem in ogenschouw moeten worden genomen. Ten eerste de verhandelbaarheid van ledenobligaties-vrij. Sinds de introductie van de ledenobligaties-vrij zijn altijd alle verkoop- en kooporders volledig afgewikkeld. Er ontstaat echter, onder andere door de vergrijzing en de daling van het aantal leden, een onbalans op de interne markt waarbij er doorgaans meer aanbod dan vraag is in ledenobligaties-vrij en Rabobank als liquiditeitsverschaffer regelmatig kooporders moet inleggen. Hoewel de vraag naar ledenobligaties-vrij in 2020 is toegenomen ten opzichte van 2019 en 2018, neemt de verhandelbaarheid op langere termijn af. Daarom is het nodig om nu al actie te ondernemen.

Daarnaast is door het vrijwillige karakter van het huidige ledenfinancieringssysteem scheefgroei in de kapitaalinleg door leden ontstaan. Er is momenteel geen link tussen melkaanlevering en het kapitaal dat door een lid is ingelegd. Als gevolg hiervan zijn grote verschillen ontstaan tussen de leden in de hoeveelheid ingelegd kapitaal per kilogram geleverde melk. Bij ongewijzigd beleid neemt deze scheefgroei in de toekomst verder toe wat het coöperatieve grondbeginsel van ledenfinanciering ondermijnt.

Het derde dilemma betreft de kwaliteit van het eigen vermogen. FrieslandCampina heeft een eigen vermogen van 39%, bestaande uit 17% weerstandsvermogen en 22% hybride eigen vermogen (de ledenobligaties). De verhouding tussen het weerstandsvermogen en hybride eigen vermogen is daarmee uit balans en het weerstandsvermogen ligt momenteel onder FrieslandCampina’s eigen doelstelling van 25%.

Uitgangspunten

Deze drie dilemma’s zijn gedurende 2020 meerdere malen toegelicht en besproken met de ledenraad en de leden wat heeft geleid tot een aantal uitgangspunten voor een toekomstbestendig ledenfinancieringssysteem. Dit zijn ondermeer: “adresseer de drie dilemma’s met een integrale oplossing”, “koppel melk en kapitaal”, “zorg dat de verschillen in financiering tussen actieve leden niet te groot worden”, “zorg voor een ingroei-model” en “respecteer de in het verleden opgebouwde financiële rechten bij overgang naar een nieuw ledenfinancieringssysteem”. Met dit laatste wordt bedoeld dat in beginsel (1) leden een vrije keuze hebben met betrekking tot het behouden van bestaande ledenfinancieringsinstrumenten (ledenobligaties) en (2) de opgebouwde nominale waarde van de huidige ledenfinanciering wordt gerespecteerd.

Volgende stappen

Tijdens de ledenraad van 15 december is door de ledenraadsleden richting gegeven aan de ontwikkeling van een toekomstbestendig ledenfinancieringssysteem. Zo is de koppeling van de geleverde hoeveelheid melk aan het in te zetten kapitaal voor de ledenraad een belangrijk element van het nieuwe systeem. Ook wil men dat er bij het uitwerken van een nieuw systeem onder andere wordt gekeken naar instrumenten die het beste lijken te passen bij de eerder vastgestelde dilemma’s en uitgangspunten. Hierbij moeten de gevolgen voor de individuele leden, coöperatie en onderneming worden meegenomen.

Gedurende de eerste maanden van 2021 zullen de mogelijke opzet en instrumenten voor het toekomstige ledenfinancieringssysteem verder worden uitgewerkt, zodat tijdens de voorjaarsledenbijeenkomsten een onderbouwd voorstel met de leden kan worden gedeeld.

Besluitvorming over het nieuwe ledenfinancieringssysteem is beoogd voor de ledenraadsbijeenkomst van juni 2021 zodat het nieuwe systeem, afhankelijk van de uitkomst van de stemming door de ledenraad, vanaf 2022 kan worden ingevoerd.