Lees verder

De coöperatie staat bekend als een transparante en democratische ondernemingsvorm met een strategie gericht op de lange termijn. Vanwege deze identiteit verdienen coöperatieve ondernemingen een eigen governance code, de NCR Code. Deze Code omvat gedragsregels die de transparantie en kwaliteit van het bestuur en toezicht van coöperaties vergroten.

De NCR Code is een hulpmiddel om coöperatief ondernemerschap, ledenbetrokkenheid en professioneel toezicht te verbeteren. Hij beoogt de kwaliteit van het dagelijks besturen en het toezichthouden te bevorderen. De ‘regels’ komen voort uit de ‘good practices’ van de NCR-leden en zijn bedoeld ter inspiratie van coöperaties die hun bestuur en bestuursstructuur willen evalueren of veranderen. In 2005 werd de code geïntroduceerd en deze wordt sindsdien regelmatig herzien zodat deze aansluit bij de nieuwe trends en ontwikkelingen op coöperatief en maatschappelijk gebied. De laatste herziening is gepresenteerd in 2015 en dit jaar kunt u weer een aanpassing verwachten.

Belang governance code voor coöperaties

Beursgenoteerde ondernemingen zijn, in tegenstelling tot coöperaties, op grond van wetgeving, in hun jaarverslag verplicht een toelichting te geven op de Corporate Governance Code (‘pas toe of leg uit’-principe). Gezien het feit dat er bij een coöperatie geen sprake is van een aandeelhoudersrelatie maar van een ledenrelatie, sluit de Corporate Governance Code op enkele punten niet goed aan bij de coöperatieve gedachte. De NCR Code omvat gedragsregels die de bijzondere verhoudingen die de coöperatie kenmerken, als uitgangspunt nemen. Een juiste naleving van deze regels bevordert de samenwerking tussen de belangrijkste organen van de coöperatie (bestuur, raad van commissarissen en de alv/ledenraad).

Monitoring NCR Code

In september 2018 monitorde NCR de Code bij zijn leden om een beeld te krijgen in hoeverre zij de NCR Code naleven. Van de 100 leden met een coöperatieve ondernemingsvorm zijn 46 leden gemonitord. De respondenten zijn verschillend van aard; het betreft coöperaties met verschillende bestuursmodellen, van verschillende omvang en uit verschillende sectoren. De resultaten van de monitoring worden meegenomen bij de herziening van de NCR Code in 2019.

Wat viel op?

Uit de monitoring blijkt dat de NCR Code op een aantal punten niet goed wordt nageleefd. Onderwerpen zoals transparantie, risicomanagement en diversiteit verdienen bij veel coöperaties nog aandacht. Vooral de coöperaties van geringere omvang lijken moeite te hebben met het voldoen aan de 72 regels die de Code kent. De NCR Code 2015 lijkt hiermee onvoldoende aan te sluiten bij de diversiteit aan coöperaties die aangesloten is bij NCR.

Herziening NCR Code

Een Code voor coöperaties is geen afvinklijst, maar een instrument om te komen tot professioneel bestuur en toezicht. En die bijdraagt aan een goede samenwerking tussen de diverse organen van de coöperatie. Daarom hebben veel recente (zowel binnen- als buitenlandse) codes niet zozeer regels en voorschriften maar eerder principes, eventueel aangevuld met best practices. Met onder andere de resultaten van de monitoring is NCR een traject gestart om de NCR Code te herzien. In de loop van dit jaar kunt u hier meer over lezen.

Ondernemen met een achterban

De NCR Code biedt uitgebreide informatie over de verschillende governancemodellen bij een coöperatie om zodoende de gebruiker van de NCR Code inzicht te verlenen over coöperatief ondernemerschap. De NCR Code is een hulpmiddel om coöperatief ondernemerschap, ledenbetrokkenheid en professioneel toezicht te verbeteren. De ‘regels’ komen voort uit de ‘good practices’ van de NCR-leden en zijn bedoeld ter inspiratie van coöperaties die hun bestuur en bestuursstructuur willen evalueren of veranderen. Wat nieuw is aan de NCR Code, ten opzichte van de vorige Code uit 2011, is dat deze code het zogenaamde ‘pas toe of leg uit’- principe hanteert. Dat wil zeggen dat er op de website van de coöperatie vermeld dient te worden op welke wijze de coöperatie de principes en regels van de Code het afgelopen jaar heeft nageleefd en, indien van toepassing, gemotiveerd uiteen te zetten waarom een regel niet is toegepast.