Coöperaties sterk vertegenwoordigd in Nederlandse economie en maatschappij

In opdracht van NCR is aan de hand van het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onderzoek verricht naar het coöperatieve landschap in Nederland. Niet eerder is in beeld gebracht hoe de verdeling over sectoren in Nederland eruit ziet. Geconcludeerd wordt dat coöperaties in zeer veel verschillende sectoren actief zijn. Opvallend is dat juist in sectoren die sterk in ontwikkeling of beweging zijn vaak gekozen wordt voor de coöperatie.

In Nederland zijn circa 8.000 coöperaties ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Hiervan zijn circa 2.500 coöperaties actief te noemen. Het overige deel is veelal onvindbaar en/of zeer beperkt economisch actief.

Het is interessant om te zien dat de economisch actieve coöperaties verspreid zijn over het gehele economisch veld. Van oudsher zijn coöperaties sterk vertegenwoordigd in de land- en tuinbouw en  de verzekeringssector. Nog steeds hebben coöperaties daar een belangrijk marktaandeel (in de land- en tuinbouw circa 70% en in de verzekeringsbranche 53%).

Opvallend is het grote aantal coöperaties in sectoren als energie (270), gezondheidszorg (352) en dienstverlening (921). Dit zijn ook sectoren die sterk in beweging zijn en uit het NCR-onderzoek blijkt dat veel nieuwe initiatieven kiezen voor een coöperatieve vorm. Het grote aantal dienstverlenende coöperaties bestaat voor een belangrijk deel uit coöperaties waarin zelfstandige professionals samenwerken om zodoende gezamenlijk de professionalisering en marktbewerking vorm te geven. Naast ondernemers kiezen bijvoorbeeld ook consumenten, werknemers, (semi-)overheden en/of organisaties voor het samenwerken in een coöperatie.

Veel initiatieven kiezen voor de coöperatie omdat dit meer is dan alleen een onderneming. Leden voelen onderling een verbondenheid en winst is geen doel maar een middel. Door de coöperatieve samenwerking kunnen doelstellingen gerealiseerd worden die alleen onhaalbaar zijn met daarbij een passende zeggenschapsverhouding. Alleen ga ik sneller, samen komen we verder!

NCR zal dit onderzoek periodiek uitvoeren om zodoende inzicht te krijgen in de ontwikkeling van het coöperatieve veld. Bovenstaande resultaten zijn opgenomen in het artikel Coöperaties in Nederland, 2016 in de NCR-uitgave Coöperatie van 17 juni 2016.

16 juni 2016